Jetlag begint niet in het vliegtuig
Jetlag ontstaat doordat je biologische klok nog op je oude tijdzone staat terwijl jij lichamelijk al zes, negen of twaalf uur verder bent. Je interne systeem regelt onder meer slaap, alertheid, lichaamstemperatuur en hormonen. Dat systeem heeft geen knop ‘Tokyo’ die je na de landing even omzet.
De richting maakt verschil. Veel mensen vinden oostwaarts reizen lastiger omdat je dag korter wordt en je eerder moet slapen dan je lichaam wil. Westwaarts krijg je juist een langere dag. Niet altijd leuk, meestal iets minder gemeen.
Licht is je sterkste wapen
Daglicht is een van de belangrijkste signalen voor je biologische klok. Na aankomst de juiste kant op schuiven werkt daarom vaak beter dan de middag horizontaal doorbrengen met verduisteringsgordijnen alsof je onderduikt voor de belastingdienst.
Probeer zo snel mogelijk te leven op lokale tijd: buiten zijn wanneer het dag is, eten rond lokale maaltijden en slapen op een normaal lokaal uur. Kom je ’s ochtends aan, dan is een wandeling meestal slimmer dan vijf uur slapen.
De powernap-val
Een korte dut kan je redden. Een ‘even twintig minuten liggen’ die eindigt om 19:30 kan je eerste nacht volledig opblazen. Als je echt niet meer functioneert, houd een dut kort en relatief vroeg op de dag.
Cafeïne is hetzelfde verhaal. Fantastisch hulpmiddel, slechte levenscoach. Gebruik koffie om wakker te blijven wanneer je volgens lokale tijd wakker hoort te zijn, maar stop ruim voor je geplande bedtijd.
Kun je je vooraf aanpassen?
Bij grote tijdsverschillen kan het helpen om een paar dagen vóór vertrek je slaapritme iets richting de bestemming te schuiven. Geen uren per dag. Zelfs een halfuur tot uur kan de landing minder hard maken.
Kies bovendien een vlucht die qua aankomsttijd werkt voor jouw plan. Een ticket dat €35 goedkoper is maar je om 05:20 laat landen na twee overstappen kan alsnog duur worden wanneer je een extra hotelnacht nodig hebt omdat je hersenen op stand magnetron staan.
Eten, alcohol en die mysterieuze vliegtuigkater
Uitdroging veroorzaakt geen jetlag, maar kan je wel nóg beroerder laten voelen. Drink dus normaal water. Veel alcohol in het vliegtuig helpt je misschien inslapen, maar je slaapkwaliteit wordt er meestal niet eleganter van. De aankomstversie van jezelf zal je er zelden voor bedanken.
Verwacht geen magie
Bij een groot tijdsverschil kan aanpassing meerdere dagen duren. Het doel is niet om je lichaam te hacken alsof je in een cyberpunkfilm zit. Het doel is de juiste signalen op het juiste moment geven: licht, slaap, eten en activiteit.
Plan je een verre reis? Kijk bij het vergelijken van vluchten niet alleen naar de prijs. Aankomsttijd, totale reistijd en aantal overstappen bepalen óók hoeveel van je eerste vakantiedag je als mens meemaakt.
Verder met dit onderwerp
